معجزه پسا برجام

معجزه پسا برجام

بالاخره بعد از مدت‌ها انتظار و نوسان، برنامه جامع اقدام مشترک (برجام) اجرایی شد و تحریم‌های ایران لغو شدند. اکنون همه جا صحبت از برجام و اثراتش بر اقتصاد است. در پیش‌بینی تبعات اجرای برجام دو نقطه نظر غالب وجود دارد. گروهی برجام را شکستی بزرگ و ترفندی غربی برای دست کشیدن از انرژی هسته‌ای می‌بینند و معتقدند اجرا یا عدم اجرای آن تاثیری بر زندگی مردم نخواهدداشت. گروه دیگر معتقدند معجزه ای در حال روی دادن‌است. قفل اقتصاد ایران با کلید برجام باز شده‌است و دوران گشایش و پیروزی مردم و کشور ایران فرا رسیده‌است و به زودی شاهد روزهای خوش و پایان همه مشکلات اقتصاد و در یک کلام معجزه خواهیم بود.تحریم یک ریسک سیستماتیک برای اقتصاد ایران بود. به طور کلی در هر فعالیت اقتصادی دو نوع ریسک کسب‌وکار وجود دارد. ریسک‌های سیستماتیک و ریسک‌های غیرسیستماتیک. ریسک‌های غیرسیستماتیک، ریسک‌هایی هستند که در یک شرکت به دلیل تصمیمات مدیران و مالکان آن بروز پیدا می‌کنند و بنابراین از شرکتی به شرکت دیگر متفاوتند. در سوی دیگر، ریسک‌های سیستماتیک کل سیستم اقتصادی یک بازار یا کشور را درگیر می‌کنند. جنگ، بلایای طبیعی، تحریم، موانع اقتصاد کلان و تغییرات نرخ بهره و ارز از مهم‌ترین ریسک‌های سیستماتیک هستند. در هنگام بروز این نوع ریسک، همه فعالین اقتصادی کم و بیش با آن مواجه می‌شوند و در این مواجهه توان کمی در مقابله با آن ریسک دارند. کنترل و مدیریت ریسک‌های سیستماتیک در دست سیاستمداران و تصمیم‌گیران اقتصادی و سیاسی کشورها است. اقتصاد ایران بعد از هشت سال مدیریت غیرعلمی، در وضعیتی با ریسک‌های سیستماتیک فراوان تحویل دولت یازدهم شد. در هشت سال حکومت دولت مهر، اقتصاد ایران درگیر بیماری پیچیده و گسترده‌ای شد. ارزش ریال به یک چهارم سقوط کرد، رشد اقتصادی منفی شد، بسیاری از بنگاه‌های اقتصادی تعطیل شدند و موجودی صندوق ذخیره ارزی کشور علیرغم درآمد نفتی فراوان مصرف‌ شد. این بیماری علائم مشهود دیگری چون رکود و بیکاری کم‌سابقه، و تورم‌های چند-ده-درصدی نیز داشت. این بحران که هنوز هم بعد از دو و نیم سال اقتصاد کشور از عوارض آن رها نشده‌است، فقط حاصل اداره بدون فکر کشور نبود، بلکه بیماری مدیریت غیرعلمی اقتصاد، ابتدا با مستی درآمدهای نفتی همراه شد و سپس با تحریم‌های فلج کننده اقتصادی، می‌رفت که به نابودی و فروپاشی اقتصاد کشور منجر شود.حال و در دوره پسابرجام خوشبینی تخیلی و به انتظار معجزه نشستن، در کمین اقتصاد ایران است. توقع بهبود یک شبه و کوتاه‌مدت مشکلات گسترده اقتصاد ایران، نتیجه‌ای جز ناامیدی و یاس عمومی ندارد. مشکلات پیچیده‌ای که در زمانی طولانی و از حدود ده سال پیش به وجود آمده و دومینو-وار، به تمام اقتصاد آسیب زده‌اند، در عرض یک‌شب، یک‌ماه و یک‌سال حل نخواهند شد. در اقتصاد معجزه رخ نمی‌دهد. ایران امروز از شر تحریم‌هایی که اقتصاد کشور را فلج کرده و به بحران‌ها و مشکلات فراوان دیگر منجر شده بودند، رها شده‌است. لغو تحریم‌ها فقط مقدمه و شرط لازم بهبود اقتصاد و توسعه پایداراست و نه شرط کافی. لغو تحریم‌ها، پایان انزوای سیاسی و اقتصادی ایران و بازگشت به وضعیت عادی است، وضعیتی که تقریبا تمام کشورهای جهان در آن به سر می‌برند. لغو تحریم‌ها بازگشت به حقوق ابتدایی ملت ایران است و فرصتی خاص و ناب در برابر مردم ایران نمی‌گشاید و بنابراین نباید از این رویداد انتظاری غیر واقعبینانه داشت. برای رسیدن به توسعه پایدار اقتصادی باید راهی طولانی، با دقت و برنامه‌ریزی پیموده شود. لغو تحریم‌ها به معنی برداشتن سنگی از جلوی چرخ‌های اقتصاد کشور است، برداشتن این سنگ به چرخش چرخ اقتصاد کمک خواهد کرد، ولی خود عامل چرخش نیست. تحریم‌ها لغو شده‌اند، اما واقعیت‌های اقتصادی ایران چه منفی و چه مثبت تغییری نکرده‌اند. لغو تحریم‌ها یکی از دستاوردهای تیم اقتصادی، سیاسی دولت تدبیر و امید در بهبود شرایط کشور است. عملکرد دو ساله این تیم قبل از این نیز نتایجی چون تثبیت قیمت دلار با سقف تقریبی قیمت آخرین روزهای دولت قبل و کاهش تورم به زیر ده درصد داشته‌است. اکنون که افسار اقتصاد در حال فروپاشی ایران گرفته شده‌است و تحریم‌های بین المللی لغو شده‌اند، پیش روی اقتصاد ایران، پیشرفت، ثبات، توسعه و همکاری‌های بین‌المللی دیده می‌شود. در اقتصاد معجزه روی نمی‌دهد، اصلاح وضعیت اقتصاد ایران یک فرایند بلند مدت است و به فکر و برنامه ریزی بلند مدت نیاز دارد.برای دیدن این نوشته در وبسایتم روی این لینک کلیک کنید.برای عضویت در کانال تلگرامم روی این لینک کلیک کنید.

Author: admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *