سخنی با خواننده درباره‌ی فارسی‌نویسی در نوشتارِ فنی

سخنی با خواننده درباره‌ی فارسی‌نویسی در نوشتارِ فنی(این یادداشت نخست در توییتر نوشته و سپس در ویرگول رونوشت شده)به تازگی به فضای توییتر و ویرگول پیوستم و تلاش کردم اندک تجربیاتم از سیستم‌های نرم‌افزاری موفق رو که ممکنه به کار هم‌کاران عزیز بیاد، در قالب یادداشت‌هایی به زبان فارسی بنویسم و به اشتراک بذارم. بخش فنی به کنار و موضوع این یادداشت فارسی‌نویسی‌ست.برخی دوستان فارسی‌نویسی رو پسندیدند و محبت داشتند و بنده رو دل‌گرم کردند، برخی انتقادهایی کردند و پیشنهادهایی دادند و قلمشون گرم، و برخی در کمال تعجب و تاسف ایراد می‌گیرند که اصلا نباید تلاشی برای فارسی‌نویسی کرد چون اون‌ها با خواندن اصطلاحات انگلیسی راحت‌ترند!منظور از فارسی‌نویسی، «کنترلِ فراوانی» (نه حذف) انگلیسی در متن فارسی بوده یعنی ترجمه‌ی برخی واژه‌ها به همراه انگلیسی در پرانتز، و انگلیسی ماندن برخی: انتشار (release) و پایش (monitoring) و خط لوله (pipeline) و در عین حال platform و backend و stack. متن نمونه.بهتر نبود فلان چیزو برگردان بکنیم/نکنیم/متفاوت بکنیم؟ چرا، بفرمایید تا استفاده کنیم. عزیزانی محبت کردند و وقت گذاشتند و کمک شایانی بوده. آیا گرامر و روانیِ نوشته مشکل داره؟ احتمالا بسیار. اِنشاهام رو خودم نمی‌نوشتم. باز هم عزیزانی این‌جا وقت گذاشتند و کمک‌های سازنده‌ای کردند.آیا کلا برگردان نکنیم و متنِ یکی‌درمیون مخلوط بنویسیم چون به انگلیسیش «عادت» داریم؟ این سخن تازه نیست: «این کارها خیلی غلط است و به نتیجه نمی رسد، چه کسی باور می کند به جای فکولته و یونیورسیته روزی مردم بگویند دانشکده و دانشگاه؟». ولی چی شد؟برخی، «واژگان تخصصی» (!) رو مستثنی می‌دونن. ولی گلبرگ و پرچم در زیست‌شناسی، پتال و پیلامنت بود. گرانش و چگالی در فیزیک نداشتیم. اعداد گویا و گنگ در ریاضی نداشتیم – این‌جا. حتما وقتی به جای دیوِرجنس نوشتند واگرایی، عده‌ای می‌گفتند ترجمه نباید به متن آسیب بزنه!در رشته‌ی ما کم‌کاری شده. خوب؟ وا بدیم؟ نه. دهن خودمون رو سرویس کنیم و نتونیم ارتباط برقرار کنیم؟ نه. پس چی؟ دست کم باید «اراده‌ای» برای جلوگیری از خسارت باشه، چگونگی اجرا بعدش. پیشنهاد برای چگونگی اجرا، به روی چشم. ولی پیشنهاد برای منتفی کردن اراده رو برای خودتون نگه دارید.اگر منتقل شدن مفاهیم فنی مهمه، حفظ زبان هم مهمه. زبان فارسی قرار نیست به کتف ما باشه بلکه امانتیه که از ۵۰ نسل پیش به ما رسیده و ما هم قراره به نسل‌های بعد برسونیم. بله زبان پیوسته تغییر می‌کنه ولی نه به این شکل.آیا من با چند یادداشت دارم زبان فارسی رو نجات می‌دم؟ نه، تنها یک نفرم و وظیفه‌ی خودم رو هرچند پُرغلط انجام می‌دم. آیا ارزش آسیب زدن به متن رو داره؟ چه آسیبی؟ انگلیسیش که در پرانتز اومده، اون هم نه یک بار. ترجمه‌اش هم یونانی نیست، فارسیه. یکپارچه‌سازی به همراه integration. باز می‌گید همین هم نباشه و فقط integration باشه؟ارزش نهادن به میراث، کاریه که هر ملتی با فرهنگ و زبان و حتی نمای شهری‌اش می‌کنه ولی ما داریم بحث می‌کنیم که اصلا چرا از پویاییِ زبان فارسی استفاده کنیم وقتی پویاییِ انگلیسی هست و دیگه اومده و عادت کردیم! به چی عادت کردیم؟ این واژه‌ها همین اخیرا اومده. بهبود این وضعیت، شدنیه.علاوه بر ارزش به میراث، خوندن «دنباله» و «بهینه‌سازی» و «هم‌گرایی» در متن به جای «سکوئنس» و «اوپتیمیزیشن» و «کانورجنس»، برای منِ دانش‌آموزِ ایرانی یک مزیت برای جاافتادن مفاهیم ریاضیات در ذهنم بوده. خدا باعث و بانیش رو بیامرزه. من و شما هم همانندِ این وظیفه رو داریم.جالب این‌جاست که این حرف‌ها رو قراره برای دعوت به رعایت و هم‌کاری بزنیم چون با اراده‌ی جمعی تمیز می‌شه، ولی الان داریم برای این می‌زنیم که عزیزِ برادر اگر شما دغدغه‌مند نیستید دست کم بفهمید که عده‌ای هستند. اراده رو نفی نکنید.انگار ملت طبیعت رو تراشیدن و ویلاسازی کردن و تازه غر می‌زنن که بقیه چرا مغازه‌هاشون رو این بغل روی طبیعت نمی‌سازن و می‌برن در شهر و روستا که از ما دوره! به راه حل میانه هم راضی نیستند.تکرار کنم: ایراد و پیشنهاد برای برگردان (نکردن) واژه، گرامر، لحن، سطح بالا و پایین، ایجاز و اطناب، جای خود داره. ولی اگر فارسی وزنی در معادله‌تون نداره و صرفا دنبال متن اسفناکِ یک‌درمیون هستید، سرِ یادداشت‌های فنی معامله‌مون نمی‌شه و امیدوارم یادداشت‌های دیگر به کارتون بیاد.پیشاپیش از این که متن کامل رو پیش از نگارش نظرتون می‌خونید و نظری روی بخشی از متن نمی‌نویسید که پاسخش در بخش دیگر هست، سپاس‌گزارم.

Author: admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *