دو رویکرد در ماهیت بانکداری

دو رویکرد در ماهیت بانکداری

و رویکرد اصلی در خصوص ماهیت بانکداری امروزین در ادبیات موضوع پولی وبانکیوجود دارد :رویکرد غالب و مرسوم آن است که بانک واسطه ای میان دو گروه فعاالن اقتصادی استافرادی که مازاد منابع داشته (پس انداز کنندگان) و افرادی که برای انجام مخارج خوددچار کسری منابع هستند (سرمایه گذاران ومصرف کنندگان).رویکرد دوم که البته در سال های اخیر رواج بیشتری یافته است، عالوه بر توجه بهنقش واسطه گری بانکها، جایگاه ویژه این نهاد اقتصادی در خلق پول را مورد توجه قرارمی دهد. رویکرد برون زایی پول:اغلب مردم و حتی کارشناسان تصور می کنند که بانک صرفا یک نهاد واسطه مالیاست که پس اندازها یا منابع مازاد مردم را جمع آوری کرده وآن ها را در اختیار سرمایهگذارانی که نیاز به منابع مالی دارند قرار می دهد. براساس این تصور از بانک ونحوهعملکرد آن، نقش بانک به عنوان نهاد واسطه چیزی بر فرآیند وام دهی پس اندازکنندهبه وام گیرنده نمی افزاید و می توان بانک را از فرآیند مزبور حذف کرد. این دیدگاه،دیدگاه افرادی است که گمان می کنند پول تنها اسکناس مشکوک است که توسطبانک مرکزی مرکزی و به نمایندگی از دولت خلق یا ایجاد می شود ،اما در واقع سپردههای بانک که همان بدهی های بانک به سپرد گذار محسوب می شوند، پول هستند.پول بودن سپرده های بانکی(بدهی های بانک) باعث خواهد شد که بانک قدرت یابددر فرآیند اعطای تسهیلات پول جدیدی خلق کند. در واقع هنگامی که بانک بهمتقاضی وام اعطا می کند، پول خلق میشود. خلق پول در اندیشه متعارفاقتصادی(برون زایی پول) ، پذیرفته شده است. لیکن تفسیری برای چگونگی آن ارایهشده : نظریه مرسوم به “ضریب فزاینده پولی”در رویکرد ضریب فزاینده پولی، بانک ها صبر می کنند تا فردی اقدام به سپرده گذاریکند تا بانک پس از آن و بعد از کسر ذخیره قانونی، اقدام به وام دهی کند. در حقیقتآنها تنها واسطه هایی هستند که به صورت منفعالنه نسبت به رفتار مشتریان خودواکنش نشان میدهند. وام دهی بانک ها متوقف بر سپرده گذادی مشتریان است. رویکرد درون زایی پول:برخی از بانک های مرکزی یا افرادی نظیر گودهارت )1984 ،)مک لی و دیگران)2014 )رویکرد اول را به چالش کشیده اند. آنها بیان می کنند که تصور عموم و حتیبرخی از اقتصاددانان از فرآیند خلق پول و عوامل محدود کننده اشتباه است. در ایننگاه که بانکها را تنها به عنوان واسطه های مال در نظر می گیرند، سپرده ها از طریقتصمیم خانوار ایجاد می شود.شواهد تجربی تاکید می کند که بانکها واسطه های مالی نیستند. طبق بررسی ورنر)2014 ،)در فرآیند وام دهی بانک وجوهی از حساب های دیگر داخلی یا خارجی بهحساب وام گیرنده ایجاد)خلق( می کند.بر این اساس او وجه تمایز بانک ها از سایر موسسات و نهاد های مالی غیربانکی را دراین می داند که بانک ها امکان خلق پول از هیچ را دارند. بنابراین وام دهی یا خلق پولبانکها، متوقف بر سپرده مشتریان نیست.رویکرد مخالف ضریب فزاینده را نظریه پول درون زا معرفی می کنند. طبق این نظریهبر خالف آنکه بانک منتظر یک سپرده گذار باشد که با خود پول جدیدی وارد بانککند، تحت محدودیت های مشخص بانکها می توانند هر زمان که میخواهند، وام دهند.از طریق این فرآیند وام دهی است که بانکها سپرده های جدید خلق می کنند و عرضهپول در اقتصاد را افزایش می دهند.کیانا دلاورمنبع: گزارش مرکز پژوهش مجلس شورای اسالامی

منبع

Author: admin

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *